Zespół naukowców z Uniwersytetu w Manchesterze i Uniwersytetu w Hongkongu dokonał postępów w zrozumieniu tajemniczego równego ustawienia mgławic planetarnych. Mgławice planetarne to chmury gazu wyrzucane przez umierające gwiazdy. Często przybierają one piękne formy, takie jak klepsydra lub motyl.

Prawie dziesięć lat temu doktorant z Manchesteru o imieniu Bryan Rees odkrył równo ustawione mgławice planetarne, ale przyczyna tego zjawiska nadal była nieznana. Najnowsze badania potwierdziły równe ustawienie i zidentyfikowały szczególną grupę gwiazd odpowiedzialnych za to zjawisko – są nimi bliskie gwiazdy podwójne.

Zespół badawczy zbadał kolekcję mgławic planetarnych w Galaktycznym Bulbie, znajdującym się blisko centrum Drogi Mlecznej. Mgławice te nie są ze sobą powiązane i pochodzą od różnych gwiazd, ale okazało się, że są one równoległe do płaszczyzny galaktycznej na niebie.

Badania wykazały, że równo ustawione mgławice planetarne występują tylko wtedy, gdy posiadają one bliską towarzyszkę gwiazdową. Towarzyszka orbitalnie obiega wokół głównej gwiazdy w centrum mgławicy. Z drugiej strony, mgławice bez bliskich towarzyszy nie wykazują równego ustawienia, co sugeruje związek z początkowym oddaleniem się od siebie składników podwójnych podczas formowania się gwiazd.

To odkrycie zbliża naukowców do zrozumienia przyczyny równego ustawienia. Ponadto, dostarcza informacji na temat dynamiki i ewolucji regionu Galaktycznego Bulbu. Równo ustawione mgławice sugerują, że szybki ruch orbitalny towarzyszki gwiazdy może kształtować mgławice, a nawet doprowadzić do obiegu towarzyszki wewnątrz gwiazdy centralnej.

W przyszłych badaniach naukowcy skupią się na wyjaśnieniu mechanizmów leżących u podstaw tego równego ustawienia. Zrozumienie formowania się gwiazd w Galaktycznym Bulbie to złożony proces, który obejmuje różne czynniki, takie jak grawitacja, turbulencja i pola magnetyczne. Istotność tego badania wynika z odkrycia, że równe ustawienie obserwuje się tylko w określonym podzbiorze mgławic planetarnych.

Badania przeprowadzono przy użyciu Teleskopu Bardzo Dużego ESO, badając 136 potwierdzonych mgławic planetarnych w galaktycznym BULBIE. W analizie wykorzystano również obrazy o wysokiej rozdzielczości z teleskopu kosmicznego Hubble’a.

Ta badania zostały opublikowane w czasopiśmie The Astrophysical Journal Letters.

Źródła:

– The Astrophysical Journal Letters